ห้าคำถามต่อไปนี้เป็นคำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับขวดพอลิเอทิลีนเทเรฟทาเลต (Polyethylene Terephthalate: PET) และ rPET หรือ PET รีไซเคิล (recycled PET) คำตอบทั้งหมดเรียบเรียงจากแหล่งข้อมูลที่ระบุไว้ท้ายบทความ
คำว่า “PET รีไซเคิลได้ร้อยละ 100” หมายความว่าอย่างไร
คำว่า “รีไซเคิลได้ร้อยละ 100” บอกถึงศักยภาพของตัววัสดุ กล่าวคือ ในทางเทคนิค PET นำกลับเข้าสู่กระบวนการรีไซเคิลและแปรรูปเป็นวัตถุดิบใหม่ได้ทั้งหมด หากขวดได้รับการคัดแยกอย่างถูกต้อง มีสิ่งปนเปื้อนไม่มากเกินไป และส่งถึงโรงงานรีไซเคิลที่ได้มาตรฐาน NAPCOR สมาคมด้านบรรจุภัณฑ์ PET ในอเมริกาเหนือ ระบุว่า PET เป็นพลาสติกที่มีการรีไซเคิลแพร่หลายที่สุดชนิดหนึ่ง และขวด PET สามารถนำไปผลิตเป็นบรรจุภัณฑ์ที่มีสัดส่วนวัสดุรีไซเคิลสูงสุดถึงร้อยละ 100 อย่างไรก็ดี ถ้อยคำนี้ไม่ได้หมายความว่าขวดทุกใบที่ใช้แล้วจะถูกรีไซเคิลครบทั้งหมดโดยอัตโนมัติ
ทำความรู้จักตัววัสดุให้มากขึ้นได้ในบทความ PET คืออะไร และเหตุใดจึงเหมาะกับขวดน้ำดื่ม
ขวด PET ทุกใบถูกนำไปรีไซเคิลจริงหรือไม่
ไม่ใช่ทุกใบ ขวดที่ใช้แล้วจะได้รับการรีไซเคิลจริงหรือไม่ขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย เช่น การแยกขยะของผู้บริโภค ระบบเก็บรวบรวม คุณภาพของขวดหลังใช้งาน การปนเปื้อน ฉลาก ฝา สีของขวด และความสามารถของโรงงานรีไซเคิลในแต่ละพื้นที่ TOMRA ชี้ว่าทั้งฉลากและฝาขวดนับเป็นสิ่งปนเปื้อน และยิ่งคัดแยกวัสดุได้แม่นยำเท่าใด วัสดุที่ส่งต่อไปรีไซเคิลก็ยิ่งสะอาดเท่านั้น กล่าวให้ชัดคือ ขวด PET รีไซเคิลได้เมื่อผ่านการคัดแยกและจัดการอย่างถูกวิธี
รายละเอียดของแต่ละขั้นตอน ตั้งแต่การเก็บรวบรวมขวดจนถึงการควบคุมคุณภาพและการรับรอง อ่านได้ในบทความ ขั้นตอนการรีไซเคิลขวด PET
ขวด PET ที่รีไซเคิลแล้วนำไปผลิตเป็นอะไรได้บ้าง
ขวด PET หลังการบริโภค (post-consumer PET) แปรรูปเป็นวัตถุดิบและผลิตภัณฑ์ใหม่ได้หลายชนิด ตั้งแต่เกล็ด PET (PET flakes) เม็ดพลาสติก rPET เส้นใยพอลิเอสเตอร์ บรรจุภัณฑ์และแผ่นพลาสติก ไปจนถึงสินค้าอุตสาหกรรมอีกหลายประเภท Indorama Ventures อธิบายว่าเกล็ดจากขวดที่คัดแยกและทำความสะอาดแล้วนำไปหลอมเป็นเม็ดพลาสติกรีไซเคิลสำหรับผลิตเส้นใยพอลิเอสเตอร์ได้ ส่วน TOMRA ระบุว่าเกล็ด PET ยังนำกลับไปผลิตขวดใบใหม่ได้ด้วย ขวดแต่ละชุดจะแปรรูปเป็นสิ่งใดได้นั้นขึ้นอยู่กับคุณภาพของวัตถุดิบและมาตรฐานของกระบวนการรีไซเคิล
เส้นทางจากขวดใช้แล้วสู่ผลิตภัณฑ์ใหม่ อธิบายไว้ในบทความ ขั้นตอนการรีไซเคิลขวด PET
rPET ใช้ผลิตขวดน้ำดื่มได้หรือไม่
ได้ หากเป็น rPET เกรดสัมผัสอาหาร (food grade) ที่ผ่านการรับรองตามข้อกำหนดที่เกี่ยวข้อง ตามข้อมูลของบริษัท พีทีที โกลบอล เคมิคอล จำกัด (มหาชน) หรือ GC เนื่องจาก rPET ที่นำไปผลิตบรรจุภัณฑ์อาหารและเครื่องดื่มจะสัมผัสอาหารหรือเครื่องดื่มโดยตรง จึงต้องผ่านการควบคุมที่เข้มงวดกว่าวัสดุรีไซเคิลสำหรับงานทั่วไป สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยาสหรัฐอเมริกา (US FDA) พิจารณาเป็นรายกรณีว่ากระบวนการรีไซเคิลให้พลาสติกที่บริสุทธิ์พอสำหรับสัมผัสอาหารหรือไม่ ส่วนองค์การความปลอดภัยด้านอาหารแห่งสหภาพยุโรป (EFSA) ประเมินความปลอดภัยเป็นรายกระบวนการ ในประเทศไทย SD Thailand รายงานเมื่อเดือนมีนาคม 2566 ว่าสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) รับรอง rPET เกรดสัมผัสอาหารของ ENVICCO แล้ว นอกจากนี้ ENVICCO ยังอ้างอิงผลการประเมินความปลอดภัยของ EFSA ว่า rPET ที่ ENVICCO ผลิตจาก PET หลังการบริโภคใช้กับวัสดุและผลิตภัณฑ์ที่สัมผัสอาหารได้ทุกประเภท ในสัดส่วนสูงสุดร้อยละ 100
พี. เอ. เอส. อินเตอร์กรุ๊ป มีขวด rPET เป็นทางเลือก โดยใช้เม็ดพลาสติก rPET จาก ENVICCO ในกลุ่ม GC ทั้งนี้ การรับรองจาก อย. และผลการประเมินของ EFSA เป็นของ ENVICCO และครอบคลุมเม็ดพลาสติกกับกระบวนการรีไซเคิลของ ENVICCO เอง ความแตกต่างระหว่าง rPET กับ PET ใหม่ อ่านได้ในบทความ rPET คืออะไร และต่างจาก PET ใหม่อย่างไร
เหตุใด rPET จึงอาจมีราคาสูงกว่า PET ใหม่
rPET โดยเฉพาะ rPET เกรดสัมผัสอาหาร อาจมีราคาสูงกว่า PET ใหม่ เพราะราคาสะท้อนต้นทุนของระบบรีไซเคิลทั้งระบบ มิใช่เพียงมูลค่าของพลาสติกที่ใช้แล้ว ขวดใช้แล้วต้องผ่านการรับคืนหรือรับซื้อ คัดแยก แกะฉลากและฝา ล้างและกำจัดสารปนเปื้อน แล้วหลอมเป็นเม็ดพลาสติกใหม่ที่ต้องตรวจสอบคุณภาพ รับรองความปลอดภัย และตรวจสอบย้อนกลับแหล่งที่มาได้ สำหรับ rPET เกรดสัมผัสอาหาร การกำจัดสารปนเปื้อนยังต้องใช้เทคโนโลยีขั้นสูงตามแนวทางของหน่วยงานกำกับดูแล เช่น US FDA และ EFSA ขณะที่ความต้องการ rPET คุณภาพสูงก็เพิ่มขึ้นตามเป้าหมายด้านความยั่งยืนของแบรนด์ต่าง ๆ
ปัจจัยด้านต้นทุนทั้งหกประการ อธิบายไว้ทีละข้อในบทความ ทำไม rPET จึงอาจมีราคาสูงกว่า PET ใหม่
เอกสารอ้างอิง
- NAPCOR. (ม.ป.ป.). Recycling.
- TOMRA. (2025, 15 พฤษภาคม). What is rPET plastic?.
- Indorama Ventures. (ม.ป.ป.). ผลิตภัณฑ์รีไซเคิล (Recycled Products).
- บริษัท พีทีที โกลบอล เคมิคอล จำกัด (มหาชน). (2022, 20 มิถุนายน). คืนคุณค่าพลาสติกใช้แล้ว ด้วยนวัตกรรม PCR. GC Sustainability.
- สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยาสหรัฐอเมริกา (US FDA). (2020). พลาสติกรีไซเคิลในบรรจุภัณฑ์อาหาร (Recycled Plastics in Food Packaging).
- องค์การความปลอดภัยด้านอาหารแห่งสหภาพยุโรป (EFSA). (ม.ป.ป.). วัสดุพลาสติกรีไซเคิล (Recycled plastic materials).
- SD Thailand. (2023, 31 มีนาคม). อย. อนุมัติแล้ว InnoEco เม็ดพลาสติกรีไซเคิล Food Grade รายแรกของประเทศไทย จากโรงงาน ENVICCO.
- ENVICCO. (2023, 12 กันยายน). ENVICCO Officially Approved by EFSA for PCR PET in food contact packaging application.